1255

 

 

تعيين مقدار چربي روغن كره

 

 

 

چاپ سوم


موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران تنها سازماني است در ايران كه بر طبق قانون ميتواند استاندارد رسمي فرآورده‏ها را تعيين و تدوين و اجراي آنها را با كسب موافقت شورايعالي استاندارد اجباري اعلام نمايد. وظايف و هدفهاي موسسه عبارتست از:

تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي – انجام تحقيقات بمنظور تدوين استاندارد بالا بردن كيفيت كالاهاي داخلي، كمك به بهبود روشهاي توليد و افزايش كارائي صنايع در جهت خودكفائي كشور - ترويج استانداردهاي ملي – نظارت بر اجراي استانداردهاي اجباري – كنترل كيفي كالاهاي صادراتي مشمول استاندارد اجباري و جلوگيري از صدور كالاهاي نامرغوب بمنظور فراهم نمودن امكانات رقابت با كالاهاي مشابه خارجي و حفظ بازارهاي بين المللي كنترل كيفي كالاهاي وارداتي مشمول استاندارد اجباري بمنظور حمايت از مصرف كنندگان و توليدكنندگان داخلي و جلوگيري از ورود كالاهاي نامرغوب خارجي راهنمائي علمي و فني توليدكنندگان، توزيع كنندگان و مصرف كنندگان – مطالعه و تحقيق درباره روشهاي توليد، نگهداري، بسته بندي و ترابري كالاهاي مختلف – ترويج سيستم متريك و كاليبراسيون وسايل سنجش – آزمايش و تطبيق نمونه كالاها با استانداردهاي مربوط، اعلام مشخصات و اظهارنظر مقايسه اي و صدور گواهينامه هاي لازم.

موسسه استاندارد از اعضاء سازمان بين المللي استاندارد ميباشد و لذا در اجراي وظايف خود هم از آخرين پيشرفتهاي علمي و فني و صنعتي جهان استفاده مينمايد و هم شرايط كلي و نيازمنديهاي خاص كشور را مورد توجه قرار ميدهد.

اجراي استانداردهاي ملي ايران بنفع تمام مردم و اقتصاد كشور است و باعث افزايش صادرات و فروش داخلي و تأمين ايمني و بهداشت مصرف كنندگان و صرفه جوئي در وقت و هزينه‏ها و در نتيجه موجب افزايش درآمد ملي و رفاه عمومي و كاهش قيمتها ميشود.


 

تهيه كننده

كميسيون استاندارد شير و فرآورده‏هاي آن

 

رئيس

معاون دانشكده دامپزشكي

دامپزشك

فرخنده – دكتر عباس

 

اعضاء

كارخانه شير پاستوريزه پاك

 

شله‏چي - حميد

مشاور و مدير صنايع شير شركت سهامي كشاورزي و دامپروري سفيد رود

دامپزشك

نياكان – دكتر داريوش

رئيس دايره بازرسي مواد غذائي و پشتيباني طب پيشگيري بهداري اداره كنترل مواد غذائي نيروي زميني

دامپزشك

واعظزاده - دكتر شهاب

 

دبير

كارشناس مسئول موسسه استاندارد

دامپزشك

حاجيان‏پور - دكتر سرور


فهرست مطالب

 

استاندارد تعيين مقدار چربي روغن كره

هدف و دامنه كاربرد

تعريف

اساس روش

معرفها

وسائل و مواد لازم

نمونه‏برداري

روش كار

تعبير نتايج


 

بسمه تعالي

پيشگفتار

 استاندارد تعيين مقدار چربي روغن كره كه بوسيله كميسيون فني استاندارد شير و فرآورده‏هاي آن زيرنظر كميته ملي استاندارد مواد خوراكي و فرآورده‏هاي كشاورزي و تحت نظارت شوراي عالي استاندارد در مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران تهيه و تدوين گرديده است به استناد ماده يك (( قانون مواد الحاقي به قانون تأسيس مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب 24 آذر 1349)) بعنوان استاندارد رسمي ايران منتشر مي‏گردد .

 براي حفظ همگامي و همآهنگي با پيشرفتهاي ملي و جهاني صنايع و علوم استانداردهاي ايران در مواقع لزوم و يا در فواصل معين مورد تجديدنظر قرار خواهند گرفت و هرگونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استانداردها برسد در هنگام تجديدنظر در كميسيون فني مربوط مورد توجه واقع خواهد شد .

 بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي ايران بايد همواره از آخرين چاپ و تجديدنظر آنها استفاده نمود .

 در تهيه اين استاندارد سعي بر آن بوده است كه با توجه به نيازمنديهاي خاص ايران حتي‏المقدور ميان روشهاي معمول در اين كشور و استاندارد و روشهاي متداول در كشورهاي ديگر همآهنگي و همگامي ايجاد شود .

 بنابراين با بررسي امكانات و مهارتهاي موجود و اجراي آزمايشهاي لازم استاندارد حاضر با استفاده از استاندارد زير تهيه گرديد :

 مدرك شماره 24 فدراسيون بين‏المللي لبنيات

 FIL – IDF 24: 1964

 

 

 

 

  استاندارد تعيين مقدار چربي روغن كره 1

  1 ـ هدف و دامنه كاربرد

 منظور از تدوين اين استاندارد تعيين مقدار چربي روغن كره مي‏باشد . اين روش در مورد روغن كره , روغن بدون آب , كره 2 چربي بدون آب كره3 چربي بدون آب شير4 قابل اجرا مي‏باشد .

  2 ـ تعريف

 منظور از مقدار چربي روغن كره عبارتست از نسبت درصد وزني چربي كه توسط اين روش بدست مي‏آيد .

  3 ـ اساس روش

 مقدار آب كه مطابق استاندارد شماره 1256 ايران ( تعيين مقدار آب روغن كره بروش كارل فيشر ) تعيين گرديد , باقيمانده غيرچرب بروش زير تعيين مي‏گردد .

 چربي را در اتر دو پترول حل كرده و باقيمانده غيرقابل حل را صاف و توزين نمائيد .

  4 ـ معرفها

 4-1- اتر دوپترول بدرجه جوش بين 40 و 60 درجه سانتيگراد كه در صورت لزوم روي سولفات دو سود انيدر خشك شده باشد .

  5 ـ وسائل و مواد لازم

 5-1- ترازوي حساس به حساسيت 0/1 ميلي گرم

 5-2- اتوكلاو كه در 102±2 درجه سانتي‏گراد تنظيم گرديده باشد .

 5-3- دسيكاتور مجهز به يك عامل خشك كننده مؤثر

 5-4- بشر فلزي يا شيشه‏اي به گنجايش 250 ميلي‏ليتر ( به قطر 60 تا 70 ميليمتر و ارتفاع 60 تا 80 ميليمتر ) همچنين مي‏توان از كپسولهاي فلزي يا چيني با كف پهن به اندازه‏هاي معين استفاده نمود .

 5-5- صافي خمير شيشه G3 با بالن خلاء

  6 ـ نمونه‏برداري

 براي نمونه‏برداري چربيهاي به استاندارد شماره 326-1353 ايران , روشهاي نمونه‏برداري شير و فرآورده‏هاي آن مراجعه شود .

 در مورد نمونه‏هاي نيمه جامد ظرف حاوي چربي را روي يك منبع حرارتي به حرارت 40 درجه سانتيگراد قرار داده و نمونه را ذوب نمائيد و سپس مانند چربيهاي مايع عمل كنيد .

  7 ـ روش كار

 7-1- نمونه را با حركت دادن يا در صورت لزوم با تكان داده در درجه حرارتي كمتر از 40 درجه سانتيگراد يكنواخت نمائيد . درجه در حالت اخير بايد بقدر كافي بالا باشد تا آب بخوبي در چربي پراكنده شود .

 7-2- تعيين مقدار آب :

 طبق روش شرح داده شده در استاندارد شماره 1256 ايران تعيين مقدار آب روغن كرده بروش كارل فيشر تعيين مي‏شود .

 7-3- تعيين باقيمانده غيرچرب :

 7-3-1- كوزه صافي را در 102±2 درجه سانتيگراد تا بدست آوردن وزن ثابت خشك كنيد .

 7-3-2- بعد در دسيكاتور سرد كرده و سپس توزين نمائيد .

 7-3-3- در يك بشر ( كپسول ) خشك و تميز تقريبا 10 گرم نمونه را تا 10 ميلي‏گرم تقريب توزين نمائيد .

 7-3-4- بشر را با احتياط گرم كنيد تا روغن كرده ذوب شود و حرارت دادن را تا پايان تشكيل حبابها ادامه دهيد . از حرارتهاي بالاتر از 125 درجه سانتيگراد جلوگيري نمائيد .

 7-3-5- بگذاريد بشر خنك شود .

 7-3-6- 15 تا 35 ميلي‏ليتر اتردوپترول اضافه كنيد و با تكان دادن ملايم در صورت امكان به كمك يك بهمزن آن را حل كنيد .

 7-3-7- محلول و باقيمانده را در كروزه صافي وارد نمائيد .

 7-3-8- اعمال بند 7-3-6 و 7-3-7 را پنج بار تكرار كنيد .

 7-3-9- كروزه صافي را مدت دو ساعت در 102±2 درجه سانتي‏گراد خشك كنيد .

 7-3-10- بگذاريد در دسيكاتور خنك شده و توزين نمائيد .

 7-3-11- عمل خشك كردن را با تكرار توزين هر نيم ساعت به نيم ساعت تا به دست آمدن وزن ثابت ادامه دهيد .

  8 ـ تعبير نتايج

 8-1- روش محاسبه :

 8-1-1- ابتدا باقيمانده غيرچرب (R) را از رابطه زير محاسبه نمائيد :

(درصد باقيمانده غير چرب )

 كه در اينجا

 b = وزن باقيمانده بر حسب گرم

 a = وزن نمونه بر حسب گرم

 8-1-2- سپس مقدار چربي نمونه را از رابطه زير بدست آوريد

R - W - 100 = نسبت درصد مقدار چربي

 كه در اينجا :

 W = نسبت درصد آب ( حد متوسط چند بار آزمايش مطابق بند 7-2)

 R = نسبت درصد باقيمانده غيرچرب ( حد متوسط چند بار آزمايش طبق بند 8-1-1)

 8-2- دقت آزمون

 حداكثر اختلاف بين دو بار آزمون متوالي R نبايد از 0/08 درصد باقيمانده غيرچرب تجاوز نمايد .

 

 

 

 

 

1-.Huille de beurre/Oil - Butter

2-.Huille de beurre anhydre/OilAnhydrous butter

3- Matiere grasse butyrique anhydre/fat-butter Anhydrous

4- Matiere grasse du Iait anhydre/ Anhydrous milkfat


 

ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN

 

Institute of Standards and Industrial Research of Iran

 

ISIRI NUMBER

 

1255