1809

 

 

تعيين مقدار كلرور پنير (روش مرجع)

 

 

 

چاپ اول


موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران تنها سازماني است در ايران كه بر طبق قانون ميتواند استاندارد رسمي فرآورده‏ها را تعيين و تدوين و اجراي آنها را با كسب موافقت شورايعالي استاندارد اجباري اعلام نمايد. وظايف و هدفهاي موسسه عبارتست از:

(تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي – انجام تحقيقات بمنظور تدوين استاندارد بالا بردن كيفيت كالاهاي داخلي، كمك به بهبود روشهاي توليد و افزايش كارائي صنايع در جهت خودكفائي كشور - ترويج استانداردهاي ملي – نظارت بر اجراي استانداردهاي اجباري – كنترل كيفي كالاهاي صادراتي مشمول استاندارد اجباري و جلوگيري از صدور كالاهاي نامرغوب بمنظور فراهم نمودن امكانات رقابت با كالاهاي مشابه خارجي و حفظ بازارهاي بين المللي كنترل كيفي كالاهاي وارداتي مشمول استاندارد اجباري بمنظور حمايت از مصرف كنندگان و توليدكنندگان داخلي و جلوگيري از ورود كالاهاي نامرغوب خارجي راهنمائي علمي و فني توليدكنندگان، توزيع كنندگان و مصرف كنندگان – مطالعه و تحقيق درباره روشهاي توليد، نگهداري، بسته بندي و ترابري كالاهاي مختلف – ترويج سيستم متريك و كاليبراسيون وسايل سنجش – آزمايش و تطبيق نمونه كالاها با استانداردهاي مربوط، اعلام مشخصات و اظهارنظر مقايسه اي و صدور گواهينامه هاي لازم).

موسسه استاندارد از اعضاء سازمان بين المللي استاندارد ميباشد و لذا در اجراي وظايف خود هم از آخرين پيشرفتهاي علمي و فني و صنعتي جهان استفاده مينمايد و هم شرايط كلي و نيازمنديهاي خاص كشور را مورد توجه قرار ميدهد.

اجراي استانداردهاي ملي ايران بنفع تمام مردم و اقتصاد كشور است و باعث افزايش صادرات و فروش داخلي و تأمين ايمني و بهداشت مصرف كنندگان و صرفه جوئي در وقت و هزينه‏ها و در نتيجه موجب افزايش درآمد ملي و رفاه عمومي و كاهش قيمتها ميشود.


 

تهيه كننده

كميسيون استاندارد

شير و فرآورده‏هاي آن

 

رئيس

استاد و مدير گروه بهداشت و صنايع موادغذائي دانشكده دامپزشكي دانشگاه تهران

دامپزشك و متخصص بهداشت و صنايع شير

فرخنده - دكتر عباس

 

 

 

دبير

كارشناس مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

دامپزشك

حاجيانپور – دكتر سرور


فهرست مطالب

 

تعيين مقدار كلرور پنير

هدف و دامنه كاربرد

تعريف

اساس آزمون

معرفها

وسايل لازم براي آزمون

نمونه‏برداري

روش كار

بيان نتايج

گزارش آزمون


 

بسمه تعالي

پيشگفتار

 استاندارد تعيين مقدار كلرور پنير ( روش مرجع ) كه بوسيله كميسيون فني شير و فرآورده‏هاي آن تهيه و تدوين شده در جلسه كميته ملي مواد خوراكي و فرآورده‏هاي كشاورزي مورخ 35/12/21 تصويب گرديد . پس از تائيد شوراي عالي استاندارد و باستناد ماده يك (( قانون موادالحاقي بقانون تأسيس موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب آذرماه 1349)) بعنوان استاندارد رسمي ايران منتشر ميگردد .

 براي حفظ همگامي و همآهنگي با پيشرفتهاي ملي و جهاني صنايع و علوم استانداردهاي ايران در مواقع لزوم و يا در فواصل معين مورد تجديدنظر قرار خواهند گرفت و هر گونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استانداردها برسد در هنگام تجديدنظر در كميسيون فني مربوط مورد توجه واقع خواهد شد .

 بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي ايران بايد همواره از آخرين چاپ و تجديدنظر آنها استفاده نمود .

 در تهيه اين استاندارد سعي برآن بوده است كه با توجه به نيازمنديهاي خاص ايران حتي‏المقدور ميان روشهاي معمول در اين كشور و استاندارد و روشهاي متداول در كشورهاي ديگر همآهنگي ايجاد شود .

 لذا با بررسي امكانات و مهارت‏هاي موجود و اجراي آزمايش‏هاي لازم استاندارد حاضر با استفاده از منابع زير تهيه گرديد .

1-   FIL – IDF (1972) No. 17A

2-   ISO (1974) No. 297
determination of chloride content (reference method)

 

 

 

 

  تعيين مقدار كلرور پنير

 ( روش مرجع )

  1- هدف و دامنه كاربرد

 هدف از تدوين اين استاندار ارائه يك روش مرجع براي تعيين مقدار كلرور پنير ميباشد . اين روش در مورد تمام انواع پنير كه حاوي حداقل 0/5 درصد كلرور باشد قابل اجراء ميباشد .

  2- تعريف

 مقدار كلرور پنير عبارت از موادي است كه طبق روش شرح داده شده در اين استاندارد بدست ميآيد .

 مقدار كلرور پنير برحسب درصد وزني  يا كلرور سديم يا هر كلرور ديگري كه در تهيه پنير رفته , بيان ميشود .

  3- اساس آزمون

 از بين بردن مواد آلي پنير توسط پرمنگنات پتاسيم و اسيدنيتريك و سپس تعيين كلرور محتوي توسط عيار سنجي با املاح نقره در حضور محلول اسيدنيتريك و در مجاورت سولفات آمونياكي آهن سه ظرفيتي بعنوان شناساگر 1

  4- معرفها

 تمام معرفها بايد داراي كيفيت مناسب براي تجزيه باشند .

 4-1- نيترات نقره :

 محلول تقريبأ  نرمال نيترات نقره كه تا چهارمين رقم اعشاري عيارسنجي شده است .

 4-2- محلول  نرمال تيوسيانات آمونيوم يا پتاسيم كه تا چهارمين رقم اعشاري عيارسنجي شده است .

 4-3- محلول اشباع شده سولفات آمونياكي آهن سه ظرفيتي .

 4-4- اسيدنيتريك با وزن مخصوص 1/40 تا 1/42 گرم برميلي‏ليتر در 20 درجه سانتيگراد (P20) كه معادل با 66/9 تا 71/6 درصد ( وزن به وزن ) اسيدنيتريك ميباشد .

 4-5- محلول اشباع شده پرمنگنات پتاسيم .

 4-6- اسيداگزاليك يا گلوكز

 4-7- آب نبايد داراي ناخالصي باشد چون احتمالا در روش اندازه‏گيري تأثير ميگذارد .

  5- وسايل لازم براي آزمون

 5-1- ترازو

 5-2- بالن مخروطي 300 ميلي‏ليتري .

 5-3- پيپت تنظيم شده براي توزيع 25 ميلي‏ليتر .

 5-4- استوانه مدرج با گنجايش 15,25 و 100 ميلي‏ليتر .

 5-5- بورت مدرج بدرجات 0/1 ميلي‏ليتر به گنجايش 50 ميلي‏ليتر .

 5-6- وسيله خردكن مناسب .

  6- نمونه‏برداري

 به استاندارد شماره 326- ايران روشهاي نمونه‏برداري شير و فرآورده‏هاي آن مراجعه شود .

  7- روش كار

 7-1- آماده كردن نمونه مورد آزمون :

 قبل از آزمون پوسته يا رويه يا قشر قارچي پنير را برداريد بطوريكه نمونه‏ايكه براي آزمون بدست ميآيد معرف همان پنيري باشد كه معمولا مصرف ميگردد . نمونه را بوسيله دستگاه خردكن مناسب (5-6) خرد كنيد , بسرعت قسمت خرد شده را مخلوط كنيد و اگر ممكن باشد يكبار ديگر آنرا خرد كرده و مخلوط كنيد .

 دستگاه خردكن را بعد از هر بار خرد كردن نمونه تميز كنيد .

 چنانچه نمونه قابل خرد كردن نباشد بوسيله تكان شديد آنرا كاملا مخلوط كنيد . نمونه را تا هنگام آزمون در يك ظرف كاملا جزم نگهداري نمائيد . آزمون بايد همان روز تهيه نمونه انجام گيرد .

 چنانچه تأخير در آزمون غيرقابل اجتناب باشد تمام احتياطات لازم را بكار بريد و اطمينان حاصل نمائيد كه عمل نگهداري نمونه درست انجام شده است از تراكم بخار آب روي سطح داخلي ظرف جلوگيري نمائيد .

 نمونه گرفته شده از پنيري كه در آب نمك نگهداري ميشود نبايد كمتر از تكه‏هاي 200 گرمي باشد و همراه آن مقدار كافي آب نمك براي پوشاندن پنير در ظرف نمونه‏برداري باشد .

 قبل از آزمون اين نمونه را بمدت 1 تا 2 ساعت روي كاغذ پالا قرار دهيد .

 7-2- نمونه مورد آزمون :

 در يك بالن مخروطي (5-2) حدود 2 گرم از نمونه برداشت شده را تا تقريب 0/001 گرم وزن كنيد .

 7-3- اندازه‏گيري :

 7-3-1- بوسيله پيپت (5-3) 25 ميلي‏ليتر از محلول نيترات نقره (4-1) بآن افزوده و سپس با استوانه درجه‏بندي شده (5-4) 25 ميلي‏ليتر اسيدنيتريك (4-4) بآن بيفزائيد و خوب مخلوط كنيد .

 7-3-2- تا نقطه جوش حرارت دهيد و حرارت 10 ميلي ليتر محلول پرمنگنات پتاسيم (4-5) بآن افزوده و محلول مخلوط شده را در حالت جوش به آرامي نگهداريد . وقتي مخلوط بيرنگ شد مقدار بيشتري محلول پرمنگنات پتاسيم بيفزائيد ( معمولا 5 تا 10 ميلي‏ليتر كافي است ) وجود مقدار زياد پرمنگنات پتاسيم ( رنگ قهوه‏اي ) علامت از بين رفتن كامل مواد آلي پنير ميباشد .

 مقدار اضافي پرمنگنات را با افزودن مقدار كمي از اسيداگزاليك يا گلوكز (4-6) از عمل خارج كنيد .

 7-3-3- 100 ميلي ليتر آب سرد (4-7) و 2 ميلي ليتر از محلول سولفات آمونياكي آهن سه ظرفيتي (4-3) افزوده و بدقت مخلوط كنيد .

 7-3-4- بلافاصله مقدار اضافي نيترات نقره را با محلول تيوسيانات آمونيوم (4-2) عيارسنجي كنيد تا اينكه محلول برنگ قهوه‏اي مايل به قرمز درآمده و اين رنگ براي 30 ثانيه پايدار باشد .

 7-3-5- يك آزمون شاهد با دو ميلي‏ليتر آب بجاي 2 گرم پنير انجام دهيد .

 7-3-6- دو اندازه‏گيري روي همان نمونه مورد آزمون اوليه انجام دهيد .

  8- بيان نتايج

 8-1- روش محاسبه و فرمول :

 مقدار كلرور را برحسب درصد وزني بكمك فرمول زير محاسبه كنيد :

 كه در اينجا :

 V1 = حجم محلول تيوسيانات مصرف شده در آزمون شاهد برحسب ميلي‏ليتر .

 V2 = حجم محلول تيوسيانات مصرف شده براي قسمت مورد آزمون برحسب ميلي‏ليتر .

 t = نرماليته محلول تيوسيانات .

 m = وزن قسمت مورد آزمون برحسب گرم .

 f = فاكتور بيان نتايج برحسب درصد كلرور براي مثال انديس‏هاي عددي بقرار زير هستند .

 3/55 = f

 براي درصد  

 5/85 = f

 براي درصد ClNa

 7/46 = f

 براي درصد C1K

 

 چنانچه تكرار آزمون‏ها (280) كافي هستند نتيجه را برحسب ميانگين عددي دو آزمون بگيريد .

 نتايج را تا دومين رقم اعشاري گزارش كنيد .

 8-2- تكرار پذيري

 اختلاف بين نتايج دو آزمون كه مقارن با هم يا بلافاصله يكي بعد از ديگري توسط يك آزمون كننده انجام شده است نبايد از 0/04 گرم  ( يا مقدار مساوي كلرور بكار رفته ) در 100 گرم پنير تجاوز كند .

  9- گزارش آزمون

 گزارش آزمون بايد نشان دهنده روش بكار رفته و نتايج بدست آمده باشد . همچنين بايد حاوي جزئيات عمل كه در اين استاندارد پيش‏بيني نشده و برحسب ضرورت يا بطور اختياري انجام شده و هرگونه وضعيتي كه اساس بوده و روي نتيجه آزمون اثر بگذار باشد .

 گزارش بايد حاوي اطلاعات كامل براي شناختن نمونه باشد . ( خ )

 

 

 

1-Indicator / Indicateur


 

ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN

 

Institute of Standards and Industrial Research of Iran

 

ISIRI NUMBER

 

1809