2090

 

 

روش تعيين ضريب حلاليت شير

 

 

 

چاپ سوم


موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران تنها سازماني است در ايران كه بر طبق قانون ميتواند استاندارد رسمي فرآورده‏ها را تعيين و تدوين و اجراي آنها را با كسب موافقت شورايعالي استاندارد اجباري اعلام نمايد. وظايف و هدفهاي موسسه عبارتست از:

(تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي – انجام تحقيقات بمنظور تدوين استاندارد بالا بردن كيفيت كالاهاي داخلي، كمك به بهبود روشهاي توليد و افزايش كارائي صنايع در جهت خودكفائي كشور - ترويج استانداردهاي ملي – نظارت بر اجراي استانداردهاي اجباري – كنترل كيفي كالاهاي صادراتي مشمول استاندارد اجباري و جلوگيري از صدور كالاهاي نامرغوب بمنظور فراهم نمودن امكانات رقابت با كالاهاي مشابه خارجي و حفظ بازارهاي بين المللي كنترل كيفي كالاهاي وارداتي مشمول استاندارد اجباري بمنظور حمايت از مصرف كنندگان و توليدكنندگان داخلي و جلوگيري از ورود كالاهاي نامرغوب خارجي راهنمائي علمي و فني توليدكنندگان، توزيع كنندگان و مصرف كنندگان – مطالعه و تحقيق درباره روشهاي توليد، نگهداري، بسته بندي و ترابري كالاهاي مختلف – ترويج سيستم متريك و كاليبراسيون وسايل سنجش – آزمايش و تطبيق نمونه كالاها با استانداردهاي مربوط، اعلام مشخصات و اظهارنظر مقايسه اي و صدور گواهينامه هاي لازم).

موسسه استاندارد از اعضاء سازمان بين المللي استاندارد ميباشد و لذا در اجراي وظايف خود هم از آخرين پيشرفتهاي علمي و فني و صنعتي جهان استفاده مينمايد و هم شرايط كلي و نيازمنديهاي خاص كشور را مورد توجه قرار ميدهد.

اجراي استانداردهاي ملي ايران بنفع تمام مردم و اقتصاد كشور است و باعث افزايش صادرات و فروش داخلي و تأمين ايمني و بهداشت مصرف كنندگان و صرفه جوئي در وقت و هزينه‏ها و در نتيجه موجب افزايش درآمد ملي و رفاه عمومي و كاهش قيمتها ميشود.


 

تهيه كننده

كميسيون استاندارد شير و فرآورده‏هاي آن

 

رئيس

استاد و مدير گروه بهداشت و مواد غذائي دانشكده دامپزشكي دانشگاه تهران

 دامپزشك و متخصص بهداشت و صنايع شير

فرخنده - دكتر عباس

 

اعضاء

 

دبير

كارشناس موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

 دامپزشك

حاجيان‏پور - دكتر سرور


فهرست مطالب

 

روش تعيين ضريب حلاليت شيرخشك

هدف و دامنه كاربرد

تعريف

اساس روش

وسايل و مواد لازم

روش كار

تعبير نتايج


 

بسمه تعالي

پيشگفتار

 استاندارد روش تعيين ضريب حلاليت شيرخشك كه بوسيله كميسيون فني شير و فرآورده‏هاي آن تهيه و تدوين شده در بيست و ششمين جلسه كميته ملي مواد خوراكي و فرآورده‏هاي كشاورزي مورخ 36/11/16 تصويب گرديد . پس از تائيد شوراي عالي استاندارد و باستناد ماده يك ( قانون مواد الحاقي بقانون تاسيس موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب آذرماه 1349) بعنوان استاندارد رسمي ايران منتشر مي‏گردد .

 براي حفظ همگامي و هماهنگي با پيشرفت‏هاي ملي و جهاني صنايع و علوم استانداردهاي ايران در مواقع لزوم و يا در فواصل معين مورد تجديدنظر قرار خواهند گرفت و هر گونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استانداردها برسد در هنگام تجديدنظر در كميسيون فني مربوط مورد توجه واقع خواهد شد .

 بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي ايران بايد همواره از آخرين چاپ و تجديدنظر آنها استفاده نمود .

 در تهيه اين استاندارد سعي بر آن بوده است كه با توجه به نيازمنديهاي خاص ايران حتي‏المقدور ميان روشهاي معمول در اين كشور و استاندارد و روشهاي متداول در كشورهاي ديگر هماهنگي ايجاد شود .

 لذا با بررسي امكانات و مهارتهاي موجود و اجراي آزمايشهاي لازم استاندارد حاضر با استفاده از منابع زير تهيه گرديد .

1-   American dry milk institute (1971) standard for grades of dry milk including method of analysis (bulletin 916, revised)

2-   Schulz, M.E (1965) Das grosse molkerie – lexicon, gibson PL (1952) – the reconstitution of dry milk solids dairy science abstract vol.14.MO

 

  روش تعيين ضريب حلاليت 1 شيرخشك

  1 ـ هدف و دامنه كاربرد

 

 هدف از تدوين اين استاندارد ارائه روشي جهت تعيين حلاليت شيرخشك مي‏باشد .

  2 ـ تعريف

 منظور از انديس حلاليت در شيرخشك نسبت درصد مواد غيرمحلول شيرخشك است طبق روش زير بدست مي‏آيد .

  3 ـ اساس روش

 اساس روش عبارتست از حل كردن مقدار معيني از نمونه در آب مقطر با تكان دادن سانتريفوژ كردن در لوله مخصوص جدا كردن مايع فوقاني از بقيه و حل كردن دوباره رسوب در آب مقطر

  4 ـ وسايل و مواد لازم

 4 ـ 1 ـ ترازو و به ظرفيت 500 گرم و حساسيت  گرم يا بالاتر

 4 ـ 2 ـ سانتريفوژ يا دور لازم و جا لوله‏اي مناسب براي جا دادن لوله‏هاي مخروطي سانتريفوژ

 سانتريفوژهائي كه داراي وسيله گرم كننده هستند نبايد مورد استفاده قرار گيرند .

 جدول زير تعداد دور دقيقه را براي فواصل مختلف بين دو انتهاي دو لوله مقابل هم نشان مي‏دهد .

دور در دقيقه

فاصله

1075

25/4 سانتيمتر

980

30/48 سانتيمتر

909

35/56 سانتيمتر

848

40/64 سانتيمتر

800

45/72 سانتيمتر

759

50/8 سانتيمتر

724

55/88 سانتيمتر

695

60/96 سانتيمتر

 

4 ـ 3 ـ لوله‏هاي مدرج و مخروطي سانتيمتر بشرح زير

 از صفر تا يك ميلي متر  با تقسيمات  ميلي ليتر

 از يك تا دو ميلي ليتر  با تقسيمات  ميلي ليتر

 از 2 تا ده ميلي ليتر  با تقسيمات  ميلي ليتر

 از ده تا بيست ميلي ليتر  با تقسيمات يك ميلي ليتر

 و يا نشانه 50 ميلي ليتر در فاصله حداقل نيم 1/27 سانتيمتر از سر لوله

 4 ـ 4 ـ ظروف مخصوص مخلوط كن ( براي استفاده در مخلوط كردن نمونه‏ها با مخلوط كن مخصوص )

 مخلوط كن مخصوص :

 تيغه‏هاي پروانه مخلوط كن بايد داراي شيبي برابر 30 درجه باشد .

 4 ـ 6 ـ لوله مخصوص سيفون از نوع شيشه براي سيفون كردن شيراز لوله‏هاي سانتريفوژ )

 4 ـ 7 ـ آب مقطر

 4 ـ 8 ـ ماده ضد كف ( دي گليكول لورات S)

  5 ـ روش كار

 5 ـ 1 ـ ده گرم شيرخشك چربي گرفته يا پودر دوغ كره يا 13 گرم شيرخشك كامل را به 100 ميلي ليتر آب مقطر 24 درجه سانتيگراد در ظرف مخصوص مخلوط كن اضافه كنيد و سه قطره دي‏گليكول لورات S به آن اضافه كنيد .

 5 ـ 2 ـ ظرف مخلوط كن را جاي مخصوص خود در مخلوط كن قرار داده و درست بمدت 90 ثانيه بچرخانيد اگر ظرف مخلوط كن مورد احتياج فوري است در اينصورت ممكنست نمونه مخلوط شده را به ظرف مناسب ديگري منتقل كرد مخلوط را بمدت 15 دقيقه ( نه بيشتر ) بگذاريد بحال سكون بماند , سپس نمونه را مدت 5 ثانيه با يك قاشق كاملا مخلوط كرده و بلافاصله لوله مخروطي سانتريفوژ را تا نشانه 50 ميلي ليتر با آن پركنيد .

 5 ـ 3 ـ لوله را مدت 5 دقيقه با دور مناسب سانتريفوژ كنيد فورا قسمت مايع روئي را سر ريز كنيد بطوريكه لايه رسوب بهم نخورد و در حدود 5 ميلي ليتر مايع روي رسوب باقي بماند .

 5 ـ 4 ـ در حدود 25 ميلي ليتر آب مقطر 24 درجه اضافه كرده و لوله را بآرامي تكان دهيد تا رسوب در آب پخش شود در صورت لزوم مي‏توانيد با يك ميله فلزي نازك اين عمل را انجام دهيد .

 لوله را تا نشانه 50 ميلي ليتر با آب مقطر 24 درجه پركرده چند بار برگردانند تا محتويات لوله خوب مخلوط شود .

 دوباره با دور مناسب بمدت 5 دقيقه آنرا سانتريفوژ كنيد سپس لوله را در يك حالت عمودي در حاليكه سطح بالائي رسوب مقابل چشم قرار گرفته است ، نگهداشته و نزديكترين خط تقسيم را به رسوب قرائت كنيد .

 رسوب موجود در لوله موقعيكه لوله بين چشم و يك منبع نور قرار گرفته باشد بآساني مشخص مي‏باشد .

  6 ـ تعبير نتايج

 مقدار رسوب موجود در لوله انديس قابليت انحلال شيرخشك يا پودر دوغ كره را نشان مي‏دهد .

 

 

 

1- Solubility index / indice de solubilite


 

ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN

 

Institute of Standards and Industrial Research of Iran

 

ISIRI NUMBER

 

2090

 

 

Determination of solybility index in dry – milk

 

 

 

3rd Edition