2284

 

 

روش تعيين ذرات سوخته در شير خشك

 

 

 

چاپ دوم


موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران تنها سازماني است در ايران كه بر طبق قانون ميتواند استاندارد رسمي فرآورده‏ها را تعيين و تدوين و اجراي آنها را با كسب موافقت شورايعالي استاندارد اجباري اعلام نمايد. وظايف و هدفهاي موسسه عبارتست از:

(تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي – انجام تحقيقات بمنظور تدوين استاندارد بالا بردن كيفيت كالاهاي داخلي، كمك به بهبود روشهاي توليد و افزايش كارائي صنايع در جهت خودكفائي كشور - ترويج استانداردهاي ملي – نظارت بر اجراي استانداردهاي اجباري – كنترل كيفي كالاهاي صادراتي مشمول استاندارد اجباري و جلوگيري از صدور كالاهاي نامرغوب بمنظور فراهم نمودن امكانات رقابت با كالاهاي مشابه خارجي و حفظ بازارهاي بين المللي كنترل كيفي كالاهاي وارداتي مشمول استاندارد اجباري بمنظور حمايت از مصرف كنندگان و توليدكنندگان داخلي و جلوگيري از ورود كالاهاي نامرغوب خارجي راهنمائي علمي و فني توليدكنندگان، توزيع كنندگان و مصرف كنندگان – مطالعه و تحقيق درباره روشهاي توليد، نگهداري، بسته بندي و ترابري كالاهاي مختلف – ترويج سيستم متريك و كاليبراسيون وسايل سنجش – آزمايش و تطبيق نمونه كالاها با استانداردهاي مربوط، اعلام مشخصات و اظهارنظر مقايسه اي و صدور گواهينامه هاي لازم).

موسسه استاندارد از اعضاء سازمان بين المللي استاندارد ميباشد و لذا در اجراي وظايف خود هم از آخرين پيشرفتهاي علمي و فني و صنعتي جهان استفاده مينمايد و هم شرايط كلي و نيازمنديهاي خاص كشور را مورد توجه قرار ميدهد.

اجراي استانداردهاي ملي ايران بنفع تمام مردم و اقتصاد كشور است و باعث افزايش صادرات و فروش داخلي و تأمين ايمني و بهداشت مصرف كنندگان و صرفه جوئي در وقت و هزينه‏ها و در نتيجه موجب افزايش درآمد ملي و رفاه عمومي و كاهش قيمتها ميشود.


 

تهيه كننده

كميسيون استاندارد شير و فرآورده‏هاي آن

 

رئيس

استاد و مدير گروه بهداشت مواد غذائي دانشكده دامپزشكي دانشگاه تهران

دامپزشك و متخصص بهداشت و صنايع شير

فرخنده - دكتر عباس

 

اعضاء

استاديار گروه بهداشت و مواد غذائي دانشكده دامپزشكي دانشگاه تهران

دامپزشك و متخصص صنايع شير

كريم - دكتر گيتي

 

دبير

كارشناس مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

دامپزشك

حاجيان‏پور - دكتر سرور


فهرست مطالب

 

روش تعيين ذرات سوخته در شير خشك

هدف

دامنه كاربرد

نمونه‏برداري

وسايل و معرفها

روش كار


 

بسمه تعالي

پيشگفتار

 استاندارد روش تعيين ذرات سوخته در شيرخشك كه بوسيله كميسيون فني شير و فرآورده‏هاي آن تهيه و تدوين شده در بيست و هشتمين جلسه كميته ملي مواد خوراكي و فرآورده‏هاي كشاورزي مورخ 58/11/28 تصويب گرديد .  پس از تأئيد شوراي عالي استاندارد و به استناد ماده يك (( قانون مواد الحاقي به قانون تأسيس مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب آذر 1349)) به عنوان استاندارد رسمي ايران منتشر مي‏گردد . 

 براي حفظ همگامي و هماهنگي با پيشرفت‏هاي ملي و جهاني صنايع و علوم استانداردهاي ايران در مواقع لزوم و يا در فواصل معين مورد تجديد نظر قرار خواهند گرفت و هر گونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استانداردها برسد در هنگام تجديد نظر در كميسيون فني مربوط مورد توجه واقع خواهد شد . 

 بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي ايران بايد همواره از آخرين چاپ و تجديد نظر آنها استفاده نمود . 

 در تهيه اين استاندارد سعي بر آن بوده است  كه با توجه نيازمنديهاي خاص ايران حتي‏المقدور ميان روشهاي معمول در اين كشور و استاندارد و روشهاي متداول در كشورهاي ديگر هماهنگي ايجاد شود . 

 لذا با بررسي امكانات و مهارت‏هاي موجود و اجراي آزمايش‏هاي لازم استاندارد حاضر با استفاده از منبع زير تهيه گرديد . 

1-   Standard for grades of dry milks including methods of analysis
bulletin 916 (revised) 1071
American dry milk institute Inc.

 

 

 

  روش تعيين ذرات سوخته در شير خشك

  1 ـ هدف

 هدف از تدوين اين استاندارد ارائه يك روش براي تعيين ذرات سوخته در شير خشك مي‏باشد . 

  2 ـ دامنه كاربرد

 اين استاندارد در مورد انواع شير خشك ( طبق استاندارد شماره 2012 ايران ويژگيهاي شير خشك ) بكار مي‏رود . 

  3 ـ نمونه‏برداري

 به استاندارد شماره 326 ايران (( روشهاي نمونه‏برداري شير و فرآورده‏هاي آن )) مراجعه شود . 

  4 ـ وسايل و معرفها

 4 ـ 1 ترازوي دقيق آزمايشگاهي به ظرفيت 500 گرم و با حساسيت 110 گرم

 4 ـ 2 مخلوط كن مناسب

 4 ـ 3 ـ صفحات فيلتر ذرات سوخته : صفحات پنبه‏اي به قطر 3/175 سانتي‏متر يا صفحات پنبه‏اي نصب شده روي كارت آزمون براي استفاده در فيلتراسيون با خلاء

 4 ـ 4 كارت‏هاي آزمون ذرات سوخته : براي صفحات مجزا مورد نياز است . 

 4 ـ 5 دستگاه مكنده با قطر 3/81 سانتي‏متر براي فيلتر

 4 ـ 6 عامل ضد كف : دي گليكول لورات S

 4 ـ 7 آب : آب مقطر و يا آبي كه كاملا تصفيه و صاف شده عاري از رسوب به درجه حرارت 18/3 تا 26/6 باشد . 

 4 ـ 8 ـ محلول ده درصد سيترات سديم : صد گرم سيترات سديم را در آب مقطر حل كرده و حجم آن را به يك ليتر برسانيد قبل از استفاده بوسيله صفحات پنبه‏اي آن را صاف كنيد . 

 4 ـ 9 ـ محلول دو درصد سديم هگزا متافسفات ( پودركالگون :) بيست گرم از پودر كالگون را در آب مقطر حل كرده و حجم آن را به يك ليتر برسانيد قبل از استفاده به دقت آن را در سرما توسط صفحات پنبه‏اي صاف كنيد . 

 4 ـ 10 ـ محلول ده درصد نمك تترا سديم اتيلن دي آمين تترا استيك .(A.T.D.E) صد گرم از نمك فوق را در آب مقطر حل كرده و حجم آن را به يك ليتر برسانيد قبل از استفاده به دقت آن را در سرما , توسط صفحات پنبه‏اي صاف كنيد

  5 ـ روش كار

 5 ـ 1 ـ روش Water discs: براي شير خشك‏هائي كه به روش افشان 1 تهيه شده‏اند . 250 ميلي‏ليتر آب عاري از رسوب را به ظرف مخلوطكن منتقل كنيد و سپس مخلوط كن را جداگانه به كار انداخته و 25 گرم شير خشك يا پودر 2 دوغ كره بدون چربي و 32/5 گرم شير خشك كامل اضافه كنيد در حدود 0/5 ميلي‏ليتر دي گليكول لورات S افزوده و مدت 60 ثانيه مخلوط كنيد .  محلول نهائي را بوسيله صفحات صافي پنبه‏اي استاندارد با استفاده از مكنده و خلاء فيلتر كنيد . 

 سپس ظرف مخلوطكن را با تقريبأ 50 ميلي‏ليتر آب عاري از رسوب شستشو داده و آب حاصله از شستشو را از صافي رد كنيد .  اگر قبل از صاف كردن نمونه تهيه شده را مدتي به صورت مايع نگه مي‏دارد قبل از صاف كردن به آهستگي آن را بهم بزنيد . 

 توجه داشته باشيد كه نمونه را بدون سرپوش نگهداري نكنيد . 

 صفحه صافي را برداشته و در كارت مخصوص آزمون ذرات سوخته قرار داده و آن را در يك فضاي عاري از گرد و غبار در حرارت 30 تا 40 درجه سانتيگراد خشك كنيد . 

 صفحه خشك شده را به همراه اشكال استاندارد ذرات سوخته در روي يك ميز قرار داده و در زير نور غير مستقيم و يكنواخت آنها را صاف كنيد . 

 اگر در مقايسه نمونه‏اي بين دو كارت استاندارد قرار گرفت بايد شماره كارت بالاتر را در نظر گرفت ( مثلا اگر صفحه مخصوص نمونه مورد آزمون از كارت استاندارد الف ذرات سوخته بيشتري را نشان داد اما مقدار ذرات از كارت استاندارد كمتر بود شماره كارت ب را در نظر گرفت .) 

 روش كالگون براي شير خشك‏هائي كامل و بدون چربي كه به روش غلطك 3 تهيه شده‏اند . 

 250 ميلي‏ليتر از محلول 2 درصد كالگون را برداشته و آن را به درجه حرارت 80 درجه سانتيگراد رسانيده و سپس به ظرف مخلوطكن منتقل كرده و آنرا بكار اندازيد . 

 17 گرم شيرخشك بدون چربي كه خوب مخلوط شده باشد و يا 22 گرم شيرخشك كامل اضافه كرده و در حدود 0/5 ميلي‏ليتر كليگون لورات S افزوده و مدت 30 ثانيه مخلوط كنيد و بلافاصله از خلال صفحات پنبه‏اي با استفاده از مكنده و خلاء صاف كنيد . ظرف مخلوط كن را با 25 ميلي‏ليتر آب شسته و آب شستشو را از صفحه صافي پنبه‏اي رد كنيد سپس صفحه صافي را در كارت مخصوص آزمون ذرات سوخته قرار داده و آن را در يك فضاي عاري از گرد و غبار در حرارت 35 تا 40 درجه سانتيگراد خشك كنيد . 

 صفحه خشك شده را به همراه اشكال استاندارد ذرات سوخته در روي يك ميز قرار داده و در زير نور غيرمستقيم و يكنواخت آنها را مقايسه كنيد . 

 نمونه‏اي كه بين دو كارت استاندارد قرار مي‏گيرد بايد در شماره بالاتر منظور گردد . 

 5 - 3 - روش سيترات سديم براي خشك كامل , بدون چربي كه به روش غلطك تهيه شده‏اند . 

 از محلول داغ ( حدود 80 تا 90 درجه سانتيگراد ) سيترات سديم , ـ دويست ميلي‏ليتر بر داشته و به ظرف مخلوطكن انتقال دهيد .  سپس مخلوطكن را بكار انداخته و 17 گرم نمونه شيرخشك بدون چربي كه خوب مخلوط شده يا 22 گرم شيرخشك كامل اضافه كنيد و در حدود 0/5 ميلي‏ليتر دي گليكول لورات S افزوده و مدت 30 ثانيه آن را مخلوط كنيد محلول نهائي را از حلال صفحات پنبه‏اي و به كمك مكنده و خلاء صاف كنيد . 

 ظرف مخلوطكن و صافي را با آب گرم عاري از رسوب شستشو داده و آب شستشو را از خلال صفحه صافي پنبه‏اي بگذرانيد .  سپس صفحه صافي را در كارت مخصوص آزمون ذرات سوخته قرار داده و در يك فضاي عاري از گرد و غبار در حرارت 30 تا 40 درجه سانتيگراد خشك كنيد . 

 صفحه خشك شده را روي ميز به همراه صفحات مخصوص استاندارد قرار داده و مستقيمأ از بالا در زير نور يكنواخت و غيرمستقيم با صفحات استاندارد مقايسه كنيد . 

 نمونه‏اي كه بين دو صفحه استاندارد قرار گيرد بايد در ظرف بالاتر منظور گردد . 

 5 - 4 - روش A.T.D.E براي پودر دوغ كره كه به روش غلطك تهيه شده است حدود 300 ميلي‏ليتر از محلول ده درصد داغ (82-92 درجه سانتيگراد ) تتراسديم اتيلن دي آمين تترااستيك اسيد را در يك ظرف مخلوط كن قرار داده و دستگاه را بكار اندازيد .  هفده گرم پودر دوغ كره به آن افزوده و چند قطره دي گليكول لورات S به آن افزوده و مدت 8 تا 10 ثانيه مخلوط كنيد و سپس مقدار بيشتري از محلول داغ عامل پخش كننده را به مخلوط كن اضافه كرده و حجم نمونه را به حدود 150 ميلي‏ليتر برسانيد مدت 45 ثانيه ديگر محلول نمونه را مخلوط كرده و بلافاصله از حلال صفحه صافي پنبه‏اي با قطر 3/175 سانتي‏متر بگذرانيد . 

 ظرف مخلوطكن را با آب داغ شستشو داده و آب  شستشو را از صافي رد كنيد .  صفحه صافي را خشك كرده و به همراه اشكال استاندارد ذرات سوخته روي ميز قرار دهيد و زير نور يكنواخت و غيرمستقيم مقايسه كنيد . 

 هر نمونه‏اي كه بين دو صفحه استاندارد قرار گيرد بايد در ظرف بالاتر منظور گردد . 

 

 

 

1-Spray

2-Butter milk Powder / Pordre de ba beurse

3-Roller Process / procede de brouillan


 

ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN

 

Institute of Standards and Industrial Research of Iran

 

ISIRI NUMBER

 

2284

 

 

Determination of scorched particles in dry milk

 

 

 

2nd Edition