3115

 

 

ويژگيهاي لفافهاي آماده شده با لايه آلومينيوم براي بسته بندي مواد خوراكي

 

 

 

چاپ دوم

دي ماه 1374


موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران تنها سازماني است در ايران كه بر طبق قانون ميتواند استاندارد رسمي فرآورده‏ها را تعيين و تدوين و اجراي آنها را با كسب موافقت شورايعالي استاندارد اجباري اعلام نمايد. وظايف و هدفهاي موسسه عبارتست از:

(تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي – انجام تحقيقات بمنظور تدوين استاندارد بالا بردن كيفيت كالاهاي داخلي، كمك به بهبود روشهاي توليد و افزايش كارائي صنايع در جهت خودكفائي كشور - ترويج استانداردهاي ملي – نظارت بر اجراي استانداردهاي اجباري – كنترل كيفي كالاهاي صادراتي مشمول استانداردهاي اجباري و جلوگيري از صدور كالاهاي نامرغوب بمنظور فراهم نمودن امكانات رقابت با كالاهاي مشابه خارجي و حفظ بازارهاي بين المللي كنترل كيفي كالاهاي وارداتي مشمول استاندارد اجباري بمنظور حمايت از مصرف كنندگان و توليدكنندگان داخلي و جلوگيري از ورود كالاهاي نامرغوب خارجي راهنمائي علمي و فني توليدكنندگان، توزيع كنندگان و مصرف كنندگان – مطالعه و تحقيق درباره روشهاي توليد، نگهداري، بسته بندي و ترابري كالاهاي مختلف – ترويج سيستم متريك و كاليبراسيون وسايل سنجش – آزمايش و تطبيق نمونه كالاها با استانداردهاي مربوط، اعلام مشخصات و اظهارنظر مقايسه اي و صدور گواهينامه هاي لازم).

موسسه استاندارد از اعضاء سازمان بين المللي استاندارد ميباشد و لذا در اجراي وظايف خود هم از آخرين پيشرفتهاي علمي و فني و صنعتي جهان استفاده مينمايد و هم شرايط كلي و نيازمنديهاي خاص كشور را مورد توجه قرار ميدهد.

اجراي استانداردهاي ملي ايران بنفع تمام مردم و اقتصاد كشور است و باعث افزايش صادرات و فروش داخلي و تأمين ايمني و بهداشت مصرف كنندگان و صرفه جوئي در وقت و هزينه‏ها و در نتيجه موجب افزايش درآمد ملي و رفاه عمومي و كاهش قيمتها ميشود.

 

 


 

كميسيون استاندارد لفافهاي آماده شده با لايه آلومينيوم براي

بسته بندي مواد خوراكي

 

رئيس

مشاور صنايع غذايي

دكترا و متخصص صنايع غذايي

واعظ زاده - شهاب

 

اعضاء

كارخانه آلومينيوم ايران

ليسانس فيزيك

ساكيان  - حميد

كارخانه ايران رول

تداركات خارجي

دانيالي فر  - والوسيا

 

دبير

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

ليسانس صنايع غذائي

صفا كيش  - فرزانه


فهرست مطالب

 

لفاف‏هاي آماده شده با لايه آلومينيوم براي بسته بندي مواد خوراكي - ويژگيها

هدف

دامنه كاربرد

اصطلاحات و تعاريف

ويژگيها

آزمون سرعت عبور بخار آب

روشهاي آزمون

بسته بندي و نشانه گذاري

 

بسمه تعالي

پيشگفتار

 استاندارد ويژگيهاي لفافهاي آماده شده با لايه آلومينيوم براي بسته بندي مواد خوراكي بوسيله كميسيون فني بسته بندي و سلولزي تهيه و تدوين شده و در سي و چهارمين كميته ملي استاندارد سلولزي و بسته بندي مورخ 69/7/30 مورد تائيد قرار گرفته, اينك باستناد ماده يك قانون مواد الحاقي به قانون تأسيس موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب آذرماه 1349 بعنوان استاندارد رسمي ايران منتشر مي‏گردد.

 براي حفظ همگامي وهماهنگي با پيشرفتهاي ملي و جهاني در زمينه صنايع و علوم , استانداردهاي ايران در مواقع لزوم مورد تجديد نظر قرار خواهند گرفت وهرگونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استانداردها برسد در هنگام تجديد نظر در كميسيون فني مربوط مورد توجه واقع خواهد شد.

 بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي ايران بايد همواره از آخرين چاپ و تجديد نظر آنها استفاده نمود.

 در تهيه وتدوين اين استاندارد سعي شده است كه ضمن توجه به شرايط موجود ونيازهاي جامعه حتي المقدور بين اين استاندارد و استاندارد كشورهاي صنعتي و پيشرفته هماهنگي ايجاد شود.

 لذا با بررسي امكانات و مهارت هاي موجود و اجراي آزمايشهاي لازم اين استاندارد با استفاده از منبع زير تهيه گرديده است:

 

 

JIS -Z 1520 -1975

testing foil packing materials by I-H-jenks and R.M.Howe Aluminum Laboratories Limited Kingston , Alcan packaging Report Nog 

 

 لفاف‏هاي آماده شده با لايه آلومينيوم براي بسته بندي مواد خوراكي - ويژگيها

 1- هدف

 هدف از تدوين اين استاندارد تعيين ويژگيها , روشهاي آزمون , بسته بندي و نشانه گذاري لفاف‏هاي آماده شده با لايه آلومينيوم براي بسته بندي انواع مواد خوراكي ميباشد .

 2- دامنه كاربرد

 كاربرد اين استاندارد براي انواع لفاف‏هاي آماده شده با لايه آلومينيوم براي بسته بندي انواع مواد خوراكي ماننده كره - پنير -  ماست - انواع شيريني‏جات - آب نبات - گوشت و غيره ميباشد .

 3- اصطلاحات و تعاريف

 در اين استاندارد اصطلاحات با تعاريف زير بكار ميرود :

 3-1- آستري - آستري به منظور تامين ويژگيهاي خاص بر حسب كاربرد در بسته بنديهاي مختلف مورد استفاده قرار ميگيرد . انواع آستريها عبارتند از : آستري كاغذي - لاك - واكس - انواع پلاستيكها بصورت پلي مروكوپلي مر - مشتقات سلولزي (سلوفان - استات سلولز ) و نظائر آن را ميتوان نام برد.

 3-2- واكس‏هاي كريستالين - بصورت پارافين و ميكروكريستالين پارافين واكس , گلاس واكس ( جهت شفاف كردن) - واكسهاي از نوع اتيل وينيل استات (EVA) واكسها با خاصيت چسبندگي كافي و انواع مناسب ديگر مورد استفاده در لفافهاي آماده شده با لايه آلومينيومي جهت بسته‏بندي مواد خوراكي هستند .

 4- ويژگيها

 4-1-  كيفيت - لايه آلومينيوم مصرفي بايد داراي كيفيت يكنواخت در كليه سطوح باشد .

 همچنين عاري از پوسته‏هاي كنده شده - سوراخ قابل رويت - مواد خارجي و ساير معايبي كه احتمالا باعث صدمه و عيب در محتوي گردد باشد

 4-2- نوع پارافين - پارافين مصرفي بعنوان آستري در لايه‏ها بايد خالص و قابل مصرف براي بسته بندي مواد خوراكي باشد .

 آزمون سرعت عبور بخار آب

 اين آزمون طبق استاندارد ملي شماره 2936 تحت عنوان استاندارد سرعت عبور بخار آب اندازه‏گيري ميشود .

 ميزان عبور بخار آب در لايه‏هاي آلومينيوم بايد با جدول شماره 1 مطابقت نمايد . جدول شماره 2 ميزان عبور بخار آب را براي انواع لايه آستري نشان ميدهد .

 سرعت عبور بخار آب در نمونه‏هاي مورد آزمون بايد تحت دماي 40±0/5 درجه سلسيوس و رطوبت نسبي ±2 90 درصد انجام گيرد .

 4-3- اشكال تجارتي فويل

 لايه آلومينيوم قبل از مصرف نهائي عموما بصورت قرقره يا ورق‏هاي بريده شده آماده براي لايه كردن عرضه ميگردد .

 4-4- سرعت عبور گاز

 لفافهاي آستري با لايه آلومينيوم

 لفافهاي آستري با لايه آلومينيوم طبق بند 5-6 از نظر سرعت عبور گاز ( گازهائي مثل اكسيژن و دي اكسيد كربن ) در سطحي از نمونه برابر با 645 سانتيمتر مربع (100 اينچ مربع ) در مدت 24 ساعت در شرايط عادي - آتمسفر بررسي ميشود .

 جدول شماره 2 ميزان عبور گاز را براي برخي از انواع لايه‏هاي آستري نشان ميدهد.

 4-5- مقاومت در برابر نفوذ اشعه ماوراء بنفش (UV)

 جدول شماره 3 ميزان نفوذ اشعه ماوراء بنفش را در طول موج 2537 آنگسترم براي  تعدادي از لايه‏هاي آستري با ضخامت 25 ميكرون (0/001 اينچ ) را نشان ميدهد .

 4-6- تعداد منافذ سوزني

 تعداد منافذ سوزني در فويل آلومينيوم بايد مطابق جدول شماره 3 استاندارد ويژگيهاي فويل آلومينيوم جهت مصارف خوراكي باشد .

 4-7- انواع لايه‏هاي آستري

 فويل‏هاي آلومينيومي بمنظور تامين انسداد مناسب در بسته بنديهاي مواد خوراكي ممكن است با لايه‏هاي آستري مخصوص بر اساس نوع مصرف پوشانيده شوند . لايه‏هاي آستري مصرف شده بايد داراي ويژگيهائي بشرح زير باشند .

 1- مواد مصرفي در ساخت لايه‏ها بايد با ماده غذائي هيچگونه فعل و انفعال شيميائي ايجاد نكند و از نوع مجاز براي مصرف بسته بندي مواد غذائي باشد .

 2- در طعم اصلي محتوي در طول زمان نگهداري تاثير ننمايد .

 انواع مواد خوراكي بر اساس جنس - فرآيند - تركيب شيميائي - ميزان تاثير پذيري آنها در برابر عوامل محيط و ساير عوامل نياز به بسته بندي با اشكال و كيفيت و مواد خاص خود دارند . در زير انواع لايه‏هاي آستري همراه با فويلهاي مصرفي براي انواع مواد خوراكي مشخص ميگردد .

 4-7-1- لايه‏هاي آستري براي بسته بندي بيسكويت و ويفر

 در زير يكي از انواع لايه‏هاي آستري مورد استفاده در بسته بندي بيسكويت و ويفر بترتيب از خارج بداخل نشان داده ميشود .

 الف - آرايش و چاپ شامل

 رويه اول - معمولا براي حفظ سطح بسته بندي و آرايش و چاپ بكار ميرود .

 رنگهاي مصرفي بايد از رنگهاي بي زيان و خوراكي باشد

 مواد چاپي - انواع مركب و رنگ چاپ و رنگهاي مصرفي بايد جزء رنگهاي بي زيان و خوراكي باشد .

 رويه دوم - براي حفاظت سطح خارجي آلومينيوم و بخصوص زمينه و ثبوت رنگهاي چاپ و يا خاصيت آنتي الكترواستاتيك بكار برده ميشود .

 ب - فويل آلومينيوم به ضخامت حداقل 7 ميكرون

 پ - چسب بين فويل و كاغذ آستري با منشأ گياهي - واكس‏هاي مجاز و نيز از انواع چسبهاي پلي‏مر مجاز ميباشد .

 ت - كاغذ آستري پوستي نازك

 ث - موم يا پارافين و يا مواد مجاز نظائر آن

 ج - كاغذ آستري ( پوستي نازك )

 در برخي موارد فقط به چاپ اكتفا ميگردد و رويه بكار برده نميشود . موقع چسباندن لايه مومي يا پارافين ( واكس ) از كاغذ آستري دوم در اثر گرما ذوب شده و به بيرون نفوذ نموده باعث چسباندن لبه‏ها بيكديگر ميگردد

شكل شماره 1 به ترتيب قرار گرفتن لايه‏هاي آستري را نشان مي‏دهد.

 4-7-2- لايه‏هاي آستري بسته بندي براي انواع بستني

 در زير يكي از انواع لايه‏هاي آستري مورد استفاده در بسته بندي نوعي از بستني بترتيب از خارج بداخل نشان داده ميشود .

 الف - آرايش و چاپ شامل :

 رويه اول - معمولا براي حفظ بسته بندي و آرايش و چاپ استفاده ميشود .

 مواد چاپي - انواع مركب و رنگ  چاپ

 رويه دوم - معمولا براي حفاظت سطح خارجي آلومينيوم و بخصوص براي زمينه ثبوت رنگهاي چاپ بكار ميرود .

 ب - فويل آلومينيوم به ضخامت حداقل 9 ميكرون

 ج - چسب بين فويل  و كاغذ آستري - در برخي مواقع به جاي چسب از واكس موم  و يا پارافين جامد مخصوص استفاده ميشود .

 د - كاغد آستري - ( كاغذ كرافت مناسب مخصوص به ضخامت حداقل 77/5 و كاغذ پوستي مناسب به وزن حداقل 22 گرم بر متر مربع )

 ه - در مواقعيكه از موم ويا پارافين جامد مخصوص بين فويل آلومينيوم و كاغذ آستري استفاده ميشود از پوشش چسب كه ممكن است از انواع چسبهاي پليمري باشد استفاده گردد . شكل شماره 2 محل قرار گرفتن لايه‏ها نشان داده ميشود .

شكل شماره 2-لايه‏هاي آستري جهت بسته‏بندي بستني

 

 4-7-3- لايه‏هاي آستري براي بسته بندي كيك  و شيريني ‏هاي قابل بسته بندي

 در زير يكي از انواع  لايه‏هاي آستري مورد مصرف در بسته بندي كيك و شيريني‏هاي قابل بسته بندي بترتيب از خارج بداخل نشان داده ميشود .

 الف : آرايش و چاپ شامل :

 رويه اول - معمولا براي آرايش و چاپ استفاده ميشود .

 مواد چاپي - انواع مركب و رنگ چاپ

 رويه دوم - معمولا براي حفاظت سطح خارجي آلومينيوم و بخصوص براي زمينه و تيوب رنگهاي چاپ بكار برده ميشود .

 ب : فويل آلومينيوم به ضخامت حداقل 12 ميكرون

 پ : پوشش پلاستيكي از جنس پلي اتيلن به ضخامت 20 تا 50 گرم برمتر مربع ويا از نوع PVDC همراه با كاغذ آستري در محل تماس با ماده غذايي شكل شماره 3 و 4 ترتيب قرار گرفتن لايه‏هاي آستري را نشان ميدهند .

شكل شماره 4 – لايه‏هاي آستري جهت بسته بندي كيك و شيرينهاي قابل بسته بندي

 4-7-4- لايه‏هاي آستري براي بسته بندي آب نبات

 در زير يكي از انواع لايه‏هاي آستري مورد مصرف براي بسته بندي آب نبات بترتيب از خارج بداخل شرح داده ميشود .

 الف - آرايش و چاپ شامل : مواد چاپي و رويه‏هاي حفاظتي جهت حفظ سطح بسته بندي و يا بمنظور زمينه سازي و ثبوت رنگها ( كه كلا بايد از رنگهاي مجاز خوراكي استفاده شود )

 ب - فويل آلومينيوم به ضخامت حداقل 9 ميكرون

 پ - چسب بين فويل و كاغذ آستري

 ت - كاغذ آستري به ضخامت حداقل 40 گرم بر متر مربع

 ث - موم يا پارافين و يا مواد مجاز نظائر آن .

 و - كاغذ آستري به ضخامت 12 تا 23 گرم بر متر مربع

 ز - در برخي موارد بجاي كاغذ آستري در محل تماس با ماده غذائي از پوشش پلاستيكي از نوع پلي اتيلن ميتوان استفاده نمود . شكل شماره 3 و 4 - بترتيب قرار گرفتن لايه‏هاي آستري را نشان ميدهند .

شكل شماره 6 – لايه‏هاي آستري براي بسته بندي آب نبات

 4-7-5- لايه‏هاي آستري براي بسته بندي كره - مارگارين تا 1000 گرم و پنير جيره‏اي حداكثر 25 گرم

 در زير يكي از انواع لايه‏هاي آستري مورد مصرف براي بسته بندي كره - مارگارين و پنير بترتيب از خارج بداخل شرح داده ميشود .

 الف - مواد چاپي همراه يا بدون رويه - رويه‏ها اكثرا بمنظور حفظ سطح بسته بندي و ايجاد زمينه و ثبوت رنگهاي چاپ مورد استفاده قرار ميگيرد .

 ب - فويل آلومينيوم به ضخامت حداقل 9 ميكرون بر حسب حجم و وزن بسته بندي از 100 تا حداكثر 1000 گرم

 پ - چسب بين فويل و كاغذ آستري ( از نوع واكس‏هاي ميكروكريستالين لاك و موم‏هاي مخصوص و غيره )

 ت - كاغذ آستري به ضخامت حداقل 40 گرم در متر مربع ( براي بسته بندي 100 گرم تا حداكثر 1000 گرم )

 ث - واكس ميكروكريستالين يا پارافين جامد خوراكي بمقدار حداقل 8 گرم در متر مربع همراه با كاغذ آستري ( گريس پروف ) براي بسته بنديهاي كمتر از 100 گرم ضخامت فويل در اين بسته بندي‏ها حداقل 7 ميكرون و كاغذ آستري حداقل 32 گرم بر متر مربع استفاده ميشود .

شكل شماره 7 - ترتيب قرار گرفتن لايه‏هاي آستري را نشان ميدهد .

شكل شماره 7- لايه‏هاي آستري جهت بسته بندي كره - پنير – مارگارين

 

 4-7-6- لايه‏هاي آستري جهت بسته بندي آدامس

در زير يكي از انواع لايه‏هاي آستري مورد استفاده در بسته بندي  آدامس بترتيب از خارج بداخل نشان داده ميشود

 الف - مواد چاپي همراه يا بدون رويه محافظي خارجي بمنظور حفظ بسته بندي و آرايش چاپ ,

 رويه دوم بمنظور ايجاد زمينه و ثبوت رنگ و حفاظت سطح آلومينيوم ( در انواعي كه كاغذ بكار برده نشده است) .

 در مواردي كه كاغذ در بسته بندي بكار برده ميشود , كاغذ يا چاپ و روي حفاظتي بعنوان لفاف رويي  استفاده ميشود .

 ب - فويل آلومينيوم به ضخامت حداقل 7 ميكرون

 پ - چسب مخصوص گياهي يا موم , پارافين به ضخامت 5 تا 6 گرم برمتر مربع

 ت - كاغذ آستري به ضخامت حداقل 20 گرم برمتر مربع

يادآوري -  در مواردي كه بصورت دراژه چهار گوش نبوده و رزين آدامس مستقيما بسته بندي ميشود . لفاف  ثانوي براي هر يك از برگهاي مربع مستطيل آدامس بكار برده ميشود ( كاغذ مومي )

 شكل شماره 8 ترتيب قرار گرفتن لايه‏هاي آستري را براي بسته بندي آدامس نشان ميدهد .

شكل شماره 8- لايه آستري جهت بسته بندي آدامس

 

 4-7-7- لايه‏هاي آستري جهت بسته بندي ماست و شير در قوطي مقوائي

 در زير يكي از انواع لايه‏هاي آستري مورد استفاده در بسته بندي ماست و شير بترتيب از خارج بداخل نشان داده ميشود .

 الف , آرايش و چاپ شامل :

 رويه پلاستيكي  براي حفاظت آرايش و چاپ ( در صورت امكان آنتي الكترواستاتيك )

 آرايش و چاپ

 ب - كاغذ مقوائي بميزان حداقل 127 گرم بر متر مربع

 پ - لايه پلي اتيلن بميزان حداقل 8 گرم برمتر مربع

 ت - فويل آلومينيوم بميزان حداقل 8 ميكرون

 ث - پلي اتيلن يا پلاستيك ترموپلاست  مناسب بهداشتي در تماس با ماده غذائي با پوشش كامل لايه آلومينيوم

 شكل شماره 9 ترتيب قرار گرفتن لايه‏هاي آستري را نشان ميدهد .

شكل شماره 9 – لايه آستري جهت بسته بندي  ماست در قوطي مقوايي

 4-7-8- لايه‏هاي آستري جهت بسته بندي سيگار

 در زير لايه‏هاي آستري مورد مصرف دربسته بندي سيگار بترتيب از خارج بداخل براي يك نوع بسته بندي نشان داده ميشود .

 الف - فويل آلومينيوم به ضخامت حداقل 7 ميكرون

 ب - چسب مناسب بين فويل و كاغذ

 ج - كاغذ آستري به ميزان حداقل 28 متر مربع

 شكل شماره 10 ترتيب قرار گرفتن لايه‏هاي آستري را نشان ميدهد .

شكل شماره 10 – لايه آستري جهت بسته بندي سيگار

 

 4-7-9- انواع لايه‏هاي آستري با فويل آلومينيوم بصورت پاكت كيسه‏اي

 4-7-9-1- لايه‏هاي آستري جهت بسته بندي مواد خوراكي آماده مصرف شامل : سوپ - اسپاگتي - گوشت با سبزيجات و سيب زميني  وغيره بصورت  خشك ميباشد.

 ترتيب اين نوع لايه‏ها از خارج بداخل عبارتند از :

 الف : آرايش و چاپ شامل :

 رويه اول - معمولا براي حفظ سطح بسته بندي و آرايش چاپ استفاده ميشود . اين رويه در برخي از انواع بسته بندي مورد استفاده قرار نمي‏گيرد و بجاي آن از كاغذ استفاده ميشود از انواع رويه مصرفي رويه پلي استر راميتوان نامبرد .

 آرايش و چاپ  - مواد چاپي انواع مركب و رنگ چاپ

 رويه دوم - معمولا جهت حفظ سطح خارجي آلومينيوم و بخصوص ايجاد زمينه چاپ و ثبوت رنگ مواد چاپي استفاده ميشود .

 ب : فويل آلومينيوم به ضخامت حداقل 8 ميكرون

 پ - چسب بين فويل و لايه آستري

 ت - پلي اتيلن با دانسيته‏بالا يا فيلم از جنس پلي پروپيلن به ميزان حداقل 60 گرم بر متر مربع

 لايه‏هاي آستري كه در بالا شاره گرديد براي بسته بنديهاي تا 500 گرم قابل استفاده است . بسته بنديهائي كه وزن آنها بيش از 500 گرم باشد قبل از لايه آستري پلي اتيلن ويا پلي پروپيلن از لايه آستري پلي استر ويا PVDC استفاده ميشود .

 شكل شماره 11 ترتيب قرار گرفتن لايه‏هاي آستري با فويل آلومينيوم بصورت پاكت كيسه‏اي را نشان ميدهد .

شكل شماره 11 – لايه آستري جهت بسته بندي مواد غذايي مختلف

 

 4-7-9-2- لايه‏هاي آستري مورد استفاده در بسته بندي انواع سوپ خشك

 در زير يكي از انواع لايه‏هاي آستري مورد استفاده در بسته بندي سوپ خشك بترتيب از خارج بداخل نشان داده ميشود .

 الف : آرايش و چاپ شامل :

 رويه اول - بمنظور حفاظت سطح بسته بندي و آرايش چاپ مورد استفاده قرار ميگيرد ( در برخي انواع كه كاغذ بكار رفته است ممكن است از اين رويه حافظ استفاده نشود )

 به ترتيب مواد چاپي و رويه زيرين آن بمنظور آرايش و نيز حفاظت سطح خارجي فويل آلومينيوم بكار ميرود .

 ب : فويل آلومينيوم به ضخامت حداقل 8 ميكرون

 پ : چسب بين فويل آلومينيوم و كاغذ آستري

 ت : كاغذ آستري از جنس كرافت مناسب بميزان حداقل 60 گرم بر متر مربع

 ث : لايه آستري از جنس ترموپلاست مثل پلي اتيلن با پوشش ( ميزان ترموپلاست نسبت عكس با مقاومت و ميزان كاغذ آستري دارد ) براي بسته بنديهاي بيش از 500 گرم علاوه بر پلي اتيلن و يا پلي پروپيلن از لايه مياني پلي استر يا PVDC بمنظور افزايش مقاومت بسته بندي استفاده ميشود

 شكل شماره 12  - ترتيب قرار گرفتن لايه‏هاي آستري را نشان ميدهد .

 

شكل شماره 12 - ترتيب لايه‏هاي آستري جهت بسته بندي سوب آماده

5- روشهاي آزمون

 5-1- آزمون تعيين ضخامت

 5-1-1- روش ميكرومتري

 در اين روش بوسيله ميكرومترهاي دقيق با حساسيت كمتر از يك ميكرون ضخامت اندازه‏گيري ميشود .

 - روش كار - در سرتاسر عرض فويل در چندين نقطه ضخامت را تعيين سپس ميانگين را مشخص نمائيد .

 5-1-2- آزمون وزني

 - روش كار - نمونه‏اي كه حداقل داراي سطحي برابر با 100 سانتيمتر مربع باشد را بوسيله ترازوي حساس وزن نموده و از طريق وزن يك متر مربع فويل را محاسبه نمائيد سپس وزن بدست آمده جهت يك متر مربع را بر چگالي ( وزن مخصوص ) گرم بر متر مربع تقسيم كنيد .

 جدول شماره 6 وزن مخصوص انواع آلياژ آلومينيوم را نشان ميدهد .

 5-2- آزمون تعيين منافذ سوزني

 اين آزمون طبق بند 5-2 استاندارد فويل آلومينيوم جهت مصارف خوراكي استاندارد ملي شماره 3010 انجام ميگيرد .

 5-3- آزمون سرعت عبور بخار آب

 اين آزمون طبق استاندارد سرعت عبور بخار آب استاندارد ملي شماره 2936 انجام ميگيرد .

 5-4- آزمون نفوذ ناپذيري محل درزبندي در كيسه هائي كه همراه با فويل آلومينيوم ساخته ميشوند .

 5-4-1- آزمون نفوذ ناپذيري براي كيسه‏هاي خالي

 - روش كار - كيسه مورد آزمون را از محلول 2 درصد فلورسئين يا هر نوع محلولي كه در نور UV قابل رويت كامل و حساس باشد پر كنيد . سطح كيسه را بمنظور پاك شدن سطح نمونه چندين بار شسته و براي اطمينان از عدم باقيمانده ماده حساس آنرا زير نور سياه ( لامپ UV) ( نور - كوارتز ) بررسي نمائيد .

 سپس نمونه را در محفظه خلاء بر حسب اندازه و مقاومت نمونه بمدت 2 ساعت قرار دهيد . پس از انجام آزمون اطراف درز را در زير لامپ كوارتز در اطاقك تاريك آزمايش كنيد . هيچ گونه نشان اي از نشت محلول داخلي نبايد در اطراف درز ديده شود . بمنظور اطمينان از نفوذ ناپذيري در محل درز ميتوان كيسه را داخل مقدار كمي آب قرار داد .

 سپس بوسيله قطره چكان قطره آب را در سطح تميزي ريخته سپس بوسيله نور كوارتز بررسي نمود .

 5-5-2- آزمون نفوذ ناپذيري محل درزبندي در كيسه‏هاي پر

 روش كار - كيسه مورد آزمون را داخل ظرف محتوي محلول فلورسئين قرار دهيد و آنرا زير محفظه خلاء بمدت 2 ساعت نگهداريد . نمونه را خارج كرده و بطور كامل بشوئيد . كيسه را از قسمت كناره‏هاي درزبندي قيچي و پس از شستن مجدد در زير لامپ كوارتز بررسي نمائيد .

 در صورت منفي بودن نتيجه آزمون كيسه را باز كرده و كناره‏هاي درز را در قسمت جدار داخل كيسه در زير نور كوارتز آزمايش كنيد .

 در صورت عدم انعكاس فلورسانس درزبندي كامل ميباشد .

 5-6- آزمون سرعت عبور گاز

 5-6-1- اساس كار - روش كار براساس افزايش حجم و حركت مايع داخل لوله انجام ميگيرد . در اين روش يك طرف نمونه در تماس با فشار گاز و طرف ديگر تحت فشار عادي آتمسفري قرار ميگيرد . بر اثر عبور گاز محفظه‏اي كه داراي فشار كمتر است فشرده و افزايش فشار پيدا كرده و انتقال اين فشار باعث حركت مايع در داخل سيستم لوله موئي ميشود .

 5-6-2- دستگاه مورد آزمون

 شماي دستگاه اندازه‏گيري سرعت عبور گاز در شكل شماره 13 نشان داده ميشود .

 

 دستگاه شامل دو محفظه استوانه‏اي شكل كوتاه به قطر داخلي 21 سانتي متر است . در مركز دستگاه حفره‏اي به عمق 13/65   سانتيمتر قرار گرفته است . برگ نمونه مورد آزمون بين دو حلقه لاستيكي براي غير قابل نفوذ شدن از خارج محكم و ثابت ميشود در محفظه پائين صفحه نگهدارنده قابل عبور  گاز قرار دارد . بلندي صفحه بمقداري است كه كاملا سطح زيرين ورق بآن بچسبد سطح نمونه مورد آزمون 161 سانتيمتر مربع (25 اينچ مربع ) است محفظه بالائي به مخزن فشار گازي وصل ميشود و داراي دو تنظيم كننده بمنظور كنترل فشار ورودي است . محفظه پائين تحت شرايط عادي آتمسفر قرار دارد و در قسمت زيرين به لوله‏اي شفاف موئين ( ترجيحا از جنس آكريليك ) به طول 3/17 ميلي متر متصل ميباشد در مجاورت اين لوله خط كش مدرج ( ورنيه ) قرار دارد , كه قطره آبي قبلا وسيله سرنگ در داخل لوله شفاف موئين قرار داده ميشود ( حتي المقدور در ابتداي خروجي محفظه پائين ) خط كش مدرج متحرك ميباشد .

 در طول زمان آزمايش اختلاف فشاري حدود 1 آتمسفر در سرتاسر نمونه بوجود مي آيد و حجم محفظه زيرين كه داراي فشار پائين‏تري است ( حدود آتمسفر خارجي ) بر اثر افزايش فشار باعث حركت قطره آب در لوله پلاستيكي خروجي ميگردد . بوسيله ثانيه شمار زمان حركت مورد بررسي قرار ميگيرد . هر گونه تغييرات دما در زمان آزمايش بايد مورد توجه قرار گيرد هر چند ناچيز باشد . فرمول زير ميزان سرعت عبور گاز را نشان ميدهد

 شرح فرمول بترتيب زير است :

 V= حجم تغيير يافته بر حسب سانتيمتر مكعب

PB = فشار هوا برحسب ميلي متر جيوه ( فشار بارومتري )

=Pwفشار بخار آب دردماي مورد آزمون

=tزمان آزمايش برحسب دقيقه

=pفشارسنج برحسب كيلوگرم بر سانتيمتر مربع ( فشار نشان داده شده در عقربه فشارسنج )

T = دماي مطلق (Kelvin) k

 5-6-3- تنظيم دستگاه

 1- بمنظور كنترل حجم مورد نظر در واحد طول مشخصي حجم مشخصي از آب رابداخل لوله ( بوسيله سرنگ ) وارد و سپس حجم مورد نظر را بررسي نمائيد .

 2- تنظيم دما بوسيله وارد كردن فشار مشخصي بداخل ورقه آلومينيومي  با ضخامت 2 ميكرون و بررسي حركت جريان در لوله پلاستيكي دردماي مشخص انجام ميگيرد .

 3- فشار سنج تعبيه شده برروي سيلندر گاز بايد در حدود 2/1 كيلو گرم بر سانتيمتر مربع كنترل و تنظيم گردد .

5-6-4-  روش كار

 1- نمونه مورد آزمون را در محل مورد نظر قرار دهيد . گاز را از لوله محفظه فوقاني وارد كنيد . گيره را محكم بسته و فشار هوايي برابر 2/1 كيلوگرم برسانتي متر مربع در مدت زمان حداقل 5 دقيقه بداخل محفظه وارد نمائيد . اين عمليات بمنظور آماده سازي شرايط انجام ميگيرد .

 بلافاصله لوله زيرين رامتصل نمائيد .

 2- فشار داخل دستگاه بمقدار 1/05 كيلوگرم بر سانتيمتر مربع كمتر از زمان شروع خواهد رسيد .

 3- پس از تقريبا 5 دقيقه از لوله پلاستيكي كه به محفظه پائيني وصل شده است و زمان حركت مايع در داخل لوله موئي را اندازه‏گيري كنيد . در مواقعيكه ميزان  عبور گاز از نمونه كم باشد مدت زمان لازم بمنظور ثابت شدن جريان در لوله بيشتر است و مدتي وقت لازم است كه جريان عبورثابت شود . اين تغييرات راميتوان بصورت منحني رسم كرده و بررسي نمائيد .

 4- دما و فشار بايد در شروع و پايان هرآزمون بررسي و دماي مورد نظر براساس حجم جابجا شده اندازه‏گيري شود . ميزان عبور گاز بطريق فرمول ذكر شده محاسبه ميشود .

 5-6-5- تنظيم دستگاه

 - سطح نمونه مورد آزمون 161 سانتي متر مربع است

 - لوله موئي بقطر 3/17 ميلي متر است , بطوريكه هر 12 سانتي متر طول آن داراي 1 ميليمتر حجم باشد . به ازاء هر درجه سليسيوس بالا رفتن دما ميزان 0/41 سانتيمتر بايد درنظر گرفته و نتيجه بدست آمده در ورنيه كسر شود .

 - فشارسنج (P) تقريبا 1/05 كيلوگرم برسانتي متر مربع

 - ميانگين دماي آزمايش يا دماي مطلق (T)

 - فشار هوا ( بارومتريك) PB برحسب ميلي متر جيوه

 - فشار بخار آب دردماي مطلق يا Pw برحسب ميلي متر جيوه

 - فشار گاز قبل از حركت قطره آب يا PB - Pw برحسب ميلي متر جيوه

 5-6-6- نتيجه آزمون

 1- تغييرات دما و طول زمان آزمون º (ΔT)

 2- حركت قطره آب در مدت زمان آزمون با توجه به تغيير دما º (ΔT) در طول ورنيه

 -S برحسب سانتيمتر

 3- طول مدت زمان آزمايش t دقيقه

 محاسبه :

  يا حجم گاز عبور كرده . ميزان عبور گاز براي سطحي از نمونه برابر با 645 سانتيمتر مربع (100 اينچ مربع ) در مدت زمان 24 ساعت در شرايط آتمسفري بشرح فرمول زير محاسبه ميشود .

 645/STP سانتي متر مربع در 24 ساعت در شرايط آتمسفر

 زمان لازم براي آزمايش عبور گاز معمولا 7 تا 10 دقيقه است . در موارد خاص و در نمونه‏هائي  كه ميزان عبور گاز در آنها كمتر از 2 سانتيمتر براي سطحي از نمونه برابر 645 سانتي متر مربع در 24 ساعت در شرايط عادي آتمسفر است و به زمان بيشتري نياز دارد . بجاي زمان 7 تا 10 دقيقه آزمون در مدت زمان تقريبي 3 دقيقه انجام ميگيرد .

6- بسته بندي و نشانه گذاري

 - لفافها با لايه آلومينيومي بايد بطريقي بسته بندي شوند كه از جذب رطوبت و گرد و غبار ممانعت نموده و در طول حمل و نقل - انبارداري و جابجائي هيچ نوع صدمه نبيند .

 برروي بسته بندي لفاف آماده موارد زير بايد منعكس شود .

 1- مشخصات كالا - ابعاد ( ضخامت - پهنا - طول ( در رول ) و يا طول و عرض در برگ بريده .

 2- مشخصات كارخانه سازنده ( اسم يا علامت مشخصه )

 3- سري توليد

 4- تاريخ انقضاي مصرف - براي لفاف هائي كه در اثر مرور زمان و شرايط جوي و نگهداري تغيير كيفيت ميدهند تاريخ انقضاي مصرف بايد  استفاده شود .

 


 

ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN

 

Institute of Standards and Industrial Research of Iran

 

ISIRI NUMBER

 

3115

 

 

SPECIFICATION OF LAMINATED ALUMINIUM FOIL FOR FOOD PACKING

 

 

 

Second Edition

January 1996