637

 

 

تعيين ماده خشك شير

 

 

 

چاپ اول


موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران تنها سازماني است در ايران كه بر طبق قانون ميتواند استاندارد رسمي فرآورده‏ها را تعيين و تدوين و اجراي آنها را با كسب موافقت شورايعالي استاندارد اجباري اعلام نمايد. وظايف و هدفهاي موسسه عبارتست از:

(تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي – انجام تحقيقات بمنظور تدوين استاندارد بالا بردن كيفيت كالاهاي داخلي، كمك به بهبود روشهاي توليد و افزايش كارائي صنايع در جهت خودكفائي كشور - ترويج استانداردهاي ملي – نظارت بر اجراي استانداردهاي اجباري – كنترل كيفي كالاهاي صادراتي مشمول استاندارد اجباري و جلوگيري از صدور كالاهاي نامرغوب بمنظور فراهم نمودن امكانات رقابت با كالاهاي مشابه خارجي و حفظ بازارهاي بين المللي كنترل كيفي كالاهاي وارداتي مشمول استاندارد اجباري بمنظور حمايت از مصرف كنندگان و توليدكنندگان داخلي و جلوگيري از ورود كالاهاي نامرغوب خارجي راهنمائي علمي و فني توليدكنندگان، توزيع كنندگان و مصرف كنندگان – مطالعه و تحقيق درباره روشهاي توليد، نگهداري، بسته بندي و ترابري كالاهاي مختلف – ترويج سيستم متريك و كاليبراسيون وسايل سنجش – آزمايش و تطبيق نمونه كالاها با استانداردهاي مربوط، اعلام مشخصات و اظهارنظر مقايسه اي و صدور گواهينامه هاي لازم).

موسسه استاندارد از اعضاء سازمان بين المللي استاندارد ميباشد و لذا در اجراي وظايف خود هم از آخرين پيشرفتهاي علمي و فني و صنعتي جهان استفاده مينمايد و هم شرايط كلي و نيازمنديهاي خاص كشور را مورد توجه قرار ميدهد.

اجراي استانداردهاي ملي ايران بنفع تمام مردم و اقتصاد كشور است و باعث افزايش صادرات و فروش داخلي و تأمين ايمني و بهداشت مصرف كنندگان و صرفه جوئي در وقت و هزينه‏ها و در نتيجه موجب افزايش درآمد ملي و رفاه عمومي و كاهش قيمتها ميشود.


 

كميسيون استاندارد شير و صنايع آن

(تعيين ماده خشك شير)

 

رئيس

دانشكده دامپزشكي ـ دانشيار گروه بهداشت و صنايع مواد غذايي

 

فرخنده - دكتر عباس

 

اعضاء

دانشكده داروسازي ـ استاد گروه مواد خوراكي

 

دكتر برال - موسي

دانشكده دامپزشكي ـ دانشيار گروه بهداشت و صنايع مواد غذايي

دامپزشك

دكتر پروانه - ويدا

اداره نظارت بر مواد خوراكي ـ رئيس بخش كنترل آزمايشگاه مواد خوراكي

مهندس شيمي

حاتمي - صفرعلي

مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

دامپزشك

دكتر حاجيان‏پور - سرور

مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

دامپزشك

دكتر خالصي - عباس

رئيس آزمايشگاه كارخانه شير پاستوريزه تهران

دامپزشك

دكتر قازاريان - واقيناك

وزارت توليدات كشاورزي و مواد مصرفي

مهندس كشاورزي

والانژاد - محمد

 

دبير

كارشناس مؤسسه استاندارد

داروساز

كاشاني - دكتر اكبر


فهرست مطالب

 

تعيين ماده خشك شير

دامنه كاربرد

تعريف ماده خشك

نمونه‏برداري

روش آزمون


 

بسمه تعالي

پيشگفتار

 اين استاندارد ايران به وسيله كميسيون استاندارد شير و صنايع آن زير نظر كميته ملي استاندارد مواد خوراكي و فرآورده‏هاي كشاورزي مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران تهيه گرديده , به استناد به ماده 1 قانون راجع به اجازه تأسيس مؤسسه استاندارد ايران مصوب هفدهم خرداد 1339 و ماده 3 اساس‏نامه مصوب كميسيون مشترك دارائي مجلسين در نهم تيرماه 1344 منتشر مي‏گردد .

 براي حفظ همگامي با پيشرفت‏هاي ملي و جهاني صنايع و علوم , استانداردهاي ايران گاه‏به گاه مورد تجديدنظر قرار خواهند گرفت , هرگونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استانداردها برسد در هنگام تجديدنظر در اختيار كميسيون‏هاي مربوط گذاشته خواهد شد , استفاده كنندگان نيز بايد آخرين چاپ اين استانداردها يا آخرين تجديدنظرها و اصلاحات آنها را قبلا به دست آورند .

 استانداردهاي ايران را مي‏توان مبناي تنظيم قراردادها يا سفارش كالاها قرارداد و براي اين منظور در صورت لزوم مي‏توان تغييرات مناسبي در عبارات يا شرايط آنها دارد .

 در تهيه اين استاندارد سعي بر آن بوده است كه با توجه به نيازمندي‏هاي خاص ايران حتي‏المقدور ميان روش‏هاي معمول در اين كشور و استانداردها و روش‏هاي متداول در كشورهاي ديگر هماهنگي و همگامي ايجاد شود بنابراين با بررسي امكانات و مهارت‏هاي موجود و اجراي آزمايش‏هاي لازم استاندارد حاضر با استفاده از استاندارد زير تهيه گرديد .

1-   International standard, FIL/IDF
NO: 21/1962

 

 

 

 

  تعيين ماده خشك شير

  1 ـ دامنه كاربرد

 اين روش فقط در مورد شير معمولي و تازه قابل اجرا مي‏باشد .

  2 ـ تعريف ماده خشك

 منظور از ماده خشك شير نسبت درصد وزن موادي است كه پس از خشك كردن شير مطابق روش زير باقي مي‏ماند .

  3 ـ نمونه‏برداري

 به استاندارد روش‏هاي نمونه برداري شير و فرآورده‏هاي آن ( شماره 326) مراجعه شود .

  4 ـ روش آزمون

 4 ـ 1 ـ اصل : مقدار معيني از نمونه شير را تا به دست آمدن وزن ثابت به وسيله حرارت خشك كنند وزني كه پس از خشك كردن شير به دست مي‏آيد , عبارت از ماده خشك شير است .

 4 ـ 2 ـ وسايل لازم :

 ـ ترازوي حساس تا 0/1 ميلي‏گرم

 ـ دسيكاتور با عامل خشك كننده مناسب ( ژل دو سيليس با انديكاتور ميكروفيزيك )

 ـ اتو با حرارت ثابت 102±2 درجه سانتي‏گراد

 ـ كپسول فلزي , با كف مسطح , از فلز غير قابل اكسيده شدن به عمق تقريبأ 2 سانتي‏متر و قطر تقريبأ 6 تا 8 سانتي‏متر با سرپوش مخصوص .

 ـ بن ماري ( حمام آب )

 4 ـ 3 ـ روش كار

 4 ـ 3 ـ 1 ـ آماده كردن نمونه ـ قبل از شروع آزمون درجه حرارت نمونه را به 20±2 درجه سانتي‏گراد برسانيد و به دقت به هم بزنيد , چنانچه چربي كاملا در تمام نمونه خوب پخش و يكنواخت نگردد , نمونه را به ملايمت تا 40 درجه سانتي‏گراد حرارت داده به هم بزنيد و مجددا تا حرارت 20±2 درجه سانتي‏گراد سرد كنيد .

 4 ـ 3 ـ 2 ـ اندازه‏گيري : كپسول و سرپوش آن را مدت 30 دقيقه در حرارت 102±2 درجه سانتي‏گراد خشك كنيد . كپسول و سرپوش را در دسيكاتور قرار دهد و پس از سرد شدن تا حرارت محيط وزن كنيد .

 حدود 3 ميلي‏ليتر از نمونه شير آزمودني را در كپسول قرار دهيد سرپوش كپسول را گذاشته و وزن كنيد .

 كپسول بدون سرپوش را مدت نيم ساعت در بن ماري جوشان قرار دهيد .

 كپسول و سرپوش را مدت دو ساعت در اتو 102±2 درجه سانتي‏گراد قرار دهيد . سرپوش بايد در كنار كپسول گذارده شود .

 كپسول را با سرپوش بپوشانيد و در ديسكاتور قرار دهيد تا سرد شود , سپس وزن كنيد . مجددا يك ساعت ديگر در اتو قرار داده سرد كنيد و مانند حالت قبل وزن كنيد .

 كپسول را در ديسكاتور سرد كنيد تا اختلاف بين دو متوالي از 0/5 ميلي‏گرم تجاوز نكند .

 4 ـ 3 ـ 3 ـ بيان نتيجه :

 4 ـ 4 ـ دقت آزمون : اشتباه بين دو بار آزمون متوالي نبايد از 0/05 درصد ماده خشك تجاوز كند .

 

 

 

 


 

ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN

 

Institute of Standards and Industrial Research of Iran

 

ISIRI NUMBER

 

637